Kayseri Resimleri

Kayseri Şehir Tarihi

Genel Bilgiler

Alan: 16.917 (km2)
Nüfus: 1.060.694 (2000)
Telefon Kodu: + 90 352

M.Ö. 4000 yıllarına kadar uzanan bir tarihe sahip Kayseri, Orta Anadolu'nun en önemli ticaret ve sanayi merkezlerinden biridir. Ticaretin yanında tarım da kentin sosyal ve ekonomik refahı için hayati bir öneme sahiptir. Kayseri son dönemde yapılan yatırımlar ile ülke genelinde mobilya sektörüne yön veren bir merkez halini almıştır.


Gezilebilecek Yerler

Erciyes Dağı, Selçuklu İmparatorluğu döneminden kalma camiler, medreseler, kümbetler, dini mekânlar, hanlar, hamamlar, bedestenler kentin başlıca tarihi değerleridir

Erciyes Kayak Merkezi Kayseri'deki en önemli turistik mekândır. Erciyes sönmüş bir yanardağ olup 3.916 m yüksekliğindedir ve Orta Anadolu'nun en yüksek dağıdır. Burada kayak yapmanın dışında dağcılık da oldukça gelişmiştir. Erciyes Dağı sahip olduğu platolarla yazın göz alıcı doğal bir güzelliğe bürünür. Zengin doğal güzellikleriyle Erciyes doğa turizmi için de elverişli bir yerdir.

Rafting için elverişli olan Zamanta Nehri şehrin diğer bir turistik harikasıdır. Trekking ve dağ yürüyüşlerine imkân sağlayan Kayseri, Sultan Sazlığı Kuş Cenneti ile ziyaretçilerine doğayla iç içe, güzel fırsatlar sunar. Elverişli doğa şartlarının yarattığı doğa hayatı, doğa turizminin gelişmesine büyük katkı sağlamaktadır.


Kültür ve Eğlence

El sanatları şehir kültürünün en önemli parçasıdır. Taş ve ahşap işlemeler, halı ve kilim dokumacılığı şehirde oldukça yaygındır. Yüzyıllar öncesine ait tarihi evler, şehrin mimari yapısını oluştururken kent kültürüne de önemli katkılarda bulunmaktadır.
Kayseri'de çok yönlü ve hareketli bir eğlence hayatından bahsetmek zor olsa da barlar, kafeler, yüzme havuzları, doğa yürüyüşleri ve turları şehrin eğlenmek için sunmuş olduğu başlıca alternatiflerdir. Özellikle kaplıcalar, şelaleler gibi doğal güzelliklerin varlığı ziyaretçilere doğayla bütünleşme fırsatı verir.


Yeme İçme

Un ve et, Kayseri mutfağının en önemli iki malzemesidir. Geleneksel Türk mutfağının dışında yöresel yemekler de ön plana çıkmıştır.

Mantı, Kayseri'nin en ünlü yemeğidir. Pazarlarda da satılan mantının evlerde yapılması ve yenmesi çok daha yaygındır. Kayseri'de yaklaşık 36 çeşit mantı bulunmaktadır. En yaygın mantı çeşidi et ile yapılanıdır. Pastırma ve sucuk adeta Kayseri ile özdeşleşmiştir.

Aşmakarna kentin diğer bir popüler yemeğidir. Makarnası, eriştesi ve çorbası yapılmaktadır. Su böreği en çok pişirilen börek çeşididir. Ayrıca güveç de çok rağbet gören ve sıklıkla pişirilen bir yemektir. Hisarcık ve Talas ilçelerinde yerel lezzetlerin sunulduğu birçok restoran mevcuttur. Develi ilçesine giderseniz Cıvıklı pidesini tatmayı ihmal etmeyin.

Tatlılar:
Kayseri zengin bir tatlı menüsüne sahiptir. Oklava baklava, gül baklavası, kamış baklavası en muşhur olanlarındandır. Ayrıca üzüm ve dut pekmezi, incir dolması yine bilinen tatlı yiyecekler arasında sayılabilir.


Alışveriş

Halılarıyla ünlü Kayseri'nin, Yahya ve Bünyan halıları en önemlileridir. Ziyaretçilerin şehirden ayrılmadan önce mutlaka alması gerekenlerdir. Ayrıca Kayseri’ye gelindiğinde şehrin her yanındaki dükkanlardan bol miktarda pastırma ve sucuk alınabilir. Modern alışveriş merkezleri Kayseri Park, İpek Saray, Almer ve Kaseria’da birçok ünlü markayı ve kış sporları ile ilgili malzemeleri bulmak mümkündür.

Kayseri Tarihi Eserler

KAYSERİ'NİN TARİHİ YAPILAR ÜZERİNDE

BULUNAN BİTKİLER VE ETKİLERİ
Ahmet AKSOY *


Tarihi yapılar uygarlıkların mirası olarak bırakılan kültür varlıklarıdır. Bu anıtların bakımı iyi yapılamadığından, günden güne yıpranarak mimari, tarihi ve estetik özelliklerini kaybetmektedirler. Tahribata neden olan bakımsızlık, ilgisizlik ile iklimsel şartların olumsuz etkilerinin yanı sıra, bu tarihi yapıların üzerinde yetişen bitkilerin de payı bulunmaktadır. Bu bitkiler, tarihi yapılar üzerinde estetik olarak güzel görüntü vermeleri yanı sıra zamanla yapıların bozulmasına neden olmaları açısından zararlıdır. Young (1996) tarihi anıtlar üzerinde bulunan mikroorganizmaların bunlara büyük oranda zarar verdiklerini bildirmiştir. Bu yapıları çevreleyen duvarlar üzerinde bulunan bitkilerin estetik özelliği ve bitki türleri hakkında az sa-yıda çalışma yapılmıştır (Ahmed ve Durrani 1970; Gemici et al. 1991; Aksoy ve Çelik 2000).

Bu çalışmada Kayseri'deki tarihi yapılar üzerinde bulunan bitkilerin, bu yapılara verdikleri zararları ve buralara nasıl taşındıkları üzerinde durulacaktır.

Araştırmamız sonucunda Kayseri ve çevresindeki tarihi yapılar üzerinde 10 fa-milyaya ait 27 tohumlu bitki türü tespit edilmiştir. Tarihi yapılarda görülen türle-lerin listesi aşağıda Cetvel'de ve örnek resimlerde verilmiştir.


Türler

Türkçe Adı

Orjinal Adı

Türler
Parietaria Judaica Duvar fesleğeni Hordeum ganiculatum Yabani arpa
Verbascum mucronatum Sığırkuyruğu Piptatherum haldforme
Alkanna orientalis Capsella bursa-pastoris Çoban çantası
Bromus tectorum Poa sterillis Tavşan bıyığı
Conyza canadensis Şifa otu, Pire otu Songuisorba minor
Lamium amplexicaule Ballı baba Ceratocephalus falcatus
Descurainia sobbi Stellaria media Kuşotu Serçe Dili
Soncbus asper Adi eşek marulu Arabis caucosica
Lepidium latifolia Geranium pyrenoicum Turna gagası
Senecio vernalis Kanarya otu Crambe orientalis
Cardaria draba Yabani tere Buglossoides arvensis
Anrîbirebinum majus Aslan ağzı Frysimum a/pestre
Poa annua Tavşan bıyığı Festuca anatolica Çayır yumağı
Robinia pseudo-acacia Yalancı akasya



Bu türler arasında en sık görülenler; Parietaria judaica, Verbascum mucronalum. Alkanna orientalis var. Oientalis, Bromus tectorum ve Conyza canadensis'dir. Ortü değeri en yüksek ve en çok bulunan türler sırasıyla Parietaria judaica, Verbascum mucronatum, Alkanna orientalis var, Orienlalis ve Bromus tectorum'dur. Tarihi binaların duvarlarında sıcaklık değişimleri rüzgar aşındırması ve yağışların etkisi sunucu yıpranmalar oluşmaktadır. Yıpranan bina duvarları üzerine rüzgarla bir miktar toprağın taşınması ve atmosferdeki toz bulutlarından da bir miktar ilavesiyle ortam bitki tohumlarının çimlenmesine elverişli duruma gelmektedir. Daha sonra bitkilerin diasporları rüzgar veya hayvanlar tarafından taşınmaktadır. Bu taşınma olaylarında Composirae familyasından üyeleri paraşütleri olan diaspor içerdiğinden (Senecio, Conyza ve Sonchus) daha başarılı olmaktadır. Ayrıca karıncalar ve kuşlar da Poacae üyelerini taşımaktadır (Ridley, 1930). Bunlara ilaveten kuşların yedikleri tohumların bir kısmının tohum kabuğunun kalın olmasından dolayı, midesinde sindirilememekte ve dışkıyla birlikte dışarı atılmaktadır. Bu durum Capsella bursapastoris (Çoban çantası) iyi bir örnek teşkil etmektedir ( Aksoy, 1998).

Buraya gelen bitkilerin tohumları çimlenerek yıldan yıla büyüyüp ortamı bitkilerin yaşayabileceği duruma sokmaktadır. Bu bitkilerin köklerinin salgılamış olduğu asit benzeri sıvılar taşların yıpranmasına neden olmaktadır. Taşların içine doğru giden bitki kökleri suyu içeri çekerek binanın iç kısmının akmasına ve dolayısıyla tarihi binaların ömrünün azalmasına ve yapının bozulmasına zemin hazırlayacaktır. Ayrıca kazık köke sahip olan otsu ve ağaçsı bitkilerin köklerinin büyümeleri sonucu tarihi yapıların taşlarım iterek, bir birinden uzaklaştırıp bunların bozulmalarına neden olacaktır. Örneğin; Verbascum mucronatum'un kalın ve uzun bir kazık köke sahip olması yukarıdaki olay için çok uygundur
Bazı ağaç tohumları (yalancı akasya vs.) rüzgar ve hayvanlar vasıtasıyla tarihi yapıların üzerine gelerek, burada çimlenip, gelişerek ağaçların oluşumuna neden olmaktadır. Kayseri Kalesi'ni çevreleyen surların üzerinde büyüyen yal


Young (1996) tarihi eserlerin taşları üzerinde bulunan mikroorganizmaların suyu emen polisakkarit (gel gibi) üreterek taşların gözenekliliğini ve geçirgenliğini değiştirdiğini bildirmektedir. Ayrıca, buradaki mikroorganizmalar asit yağmurları sonucu buraya gelen sulardaki azot ve kükürtten besinlerini sağladıktan sonra burada nitrik ve sülfürük asit oluşturarak, taşlardaki gözenek miktarını ve büyüklüğünü artırır. Daha sonra bu gözeneklere liken ve siyanobakterler gelir ve yerleşirler. Ayrıca organik maddelerin çürümesiyle meydana gelen organik asitler de kayaların ayrışmasına ve bunun sonucu olarak taşların bozulmasına neden olur. Kimyasal ayrışmaya yardımcı olan etmenler arasında, tarihi yapıların üzerinde yaşayan bakteriler, likenler, yosunlar, karayosunları ve yüksek bitkiler yer alır. Burada yerleşen bitkiler ve mikroorganizmaların solunumu sonucu oluşan karbondioksit, su ile birleşerek, karbonik asidi oluşturur ve böylece kayaların bozulmaları gerçekleşir.


SONUÇ VE ÖNERİLER



Tarihi yapılar biyolojik mücadele yapılarak bitkilerden arındırılmalı ve değerli kültür varlıklarının daha uzun ömürlü ve estetik özelliklerini korumaları sağlanmalıdır. Bu bitkiler şehirde bir miktar yeşil alan oluşturmaları göz ardı edilmemekle birlikte, verdikleri zarar göz önüne alınarak öncelikli olarak biyolojik mücadelenin yapılması gerektiği zamanla hem tür sayısında artış olacak, hem de daha fazla alan bitkiler tarafından kaplanarak, zarar daha da artacaktır. Önlem alınmadığı taktirde, hem bu tarihi yapılar bozularak özelliğini yitirecek, hem de kale içi ve çevresin taşların düşmesi sonucu insan sağlığını etkileyecek büyük zararlar meydana gelebilecektir.

Kayseri Cografik ozellikler

İç Anadolu'nun Kızılırmak bölümünde yer alan Kayseri ili, kuzeyde Yozgat ve Sivas, batıda Niğde ve Nevşehir , güneyde Adana güneydoğuda Kahramanmaraş ve doğuda Malatya illeri arasında yer alır.

Grinwich rasathanesine göre 33 derece 30 dakika doğu boylamı, 38 derece 45 dakika 30 saniye kuzey enleminde bulunan ilimizin yüzölçümü 16.917 km2 ve denizden yüksekliği 1 050 metredir.

Kayseri Dagları

Kayseri'de, Erciyes'ten sonra bu dağın doğusundan başlayarak Pınarbaşı yöresine kadar uzanan bir sıradağlar silsilesi vardır. Koramaz dağıyla başlayan bu şeridi, Çeksorot, Hınzır dağıyla devam etmiştir. Bunlardan başka, Süregen dağı, Aygörmez dağı, Köşkerli ve Kepekli dağlarıyla yeni bir dağlar zinciri yine ayrı yörede oluşmuştur. Bu dağ silsilesinden başka, Torosların, İl sınırları içerisinde yer alan uzantıları, Tahta dağları, Soğanlı, Kızılgöz, Binboğa ve Bakırdağlarını meydana getirmiştir. Bu dağ silsilesi de, Develi'nin doğusundan başlayarak Pınarbaşı'nın batısına kadar uzanır.

Kayseri'de küzey doğudan güney batıya doğru üç sıra halinde dağlar uzanır. Bu dağların en önemlisini Torosların iç Anadolu'ya sarkan kolunu oluşturur. Torosların Kayseri sınırı içerisindeki zirvelerini Binboğa, Hınzır, Tahtalı, Şirvan ve Soğanlı dağları meydana getirir. Erciyes dağı ile birlikte birinci sıra dağlar arasında yer alır. İkinci sıra dağları ise Kepekli, Köşkerli ve Aygörmez dağları oluşturur.

Kayserinin diğer dağları sıradağlar biçiminde kıvrımlara uğramış bir yapı gösteren yükseltilerdir. Bunlardan biri Erciyes Dağının 15 km. kadar kuzeydoğusundan başlar ve batı bölümü Korumaz Da­ğı, orta bölümü Çeksorat Dağı, doğu bölümü Hınzır Dağı dır. Bu dağların güneybatısında Süvengen Dağı, Aygörmez Dağı, ve bu dağlardan geniş düzlüklerle ayrılmış bulunan Köşkerli Dağı ve Kepekli Dağı yer alır. İlin güney kısmında Tahtalı Dağlar, Şirvan Dağı, Binboğa Dağı ve Bakır Dağı bulunur.



ALADAĞ: Yahyalı ilçesinin güneyinde yer alan bu dağ torosların anadoluya sarkan bölümünün Kayseri'deki en yüksek noktasını oluşturur. Yüksekliği 3.735 metredir.



DUMANLI DAĞ: Sariz'ın batısında yer alan bu dağın yüksekliği 3.024 metredir.



Kayserideki diğer dağlar yükseklikleri itibariyle söyle sıralanır.



Soğanlı Dağı


2.925


Hasan Dağı


2.100

Bakır Dağı


2.721


Aygörmez Dağı


2.094

Küçük Erciyes


2.700


Köşkerli Dağı


2.000

Koç Dağı


2.700


Hodul Dağı


1.937

Hızır Dağı


2.641


Koramaz Dağı


1.907

Sandıkdere tepesi


2.601


Ali Dağı


1.871

Kepekli Dağı


2.225


Yılanlı Dağı


1.640

Kayseri Akarsular

KIZILIRMAK:

Sivas'ın Zara ilçesindeki Karabel dağlarından çıkan Kızılırmak, Sarıoğlan İlçesi hudutlarından Kayseri toprağına girer. Şehrin kuzey kesiminden geçer. Bayramhacı'da nevşehir hudutlarına girer. Kızılırmak, Kayseri'de Sarıoğlan, Erkilet-Himmetdede, İncesu, Yemliha arazilerini sular. Özellikle inşaat kumu sağlaması bakımından da ayrı bir önemi vardır. Kayseri sınırları" içerisinde üç önemli köprüyle geçilir. Üzerinde üç ayarı yere büyük hidroelektrik santralı yapımı için etüd çalışmalarına devam edilmektedir.



ZAMANTI IRMAĞI :

Pınarbaşı ilçesine bağlı Viranşehir köyünden çıkan Zamantı Irmağı Pınarbaşı, Tomarza, Develi ve Yahyalı ilçe arazilerini sulayarak Seyhan nehrine karışır. Bu ırmağın Yahyalı ile Develi'nin arasından açılacak bir tünelle, Develi sulama projesinin bir parçası olarak Ağcaşar barajında toplanması çalışmaları son safhaya geldi. 200 metrelik bir şelale meaydana getirecek olan bu proje İle, ayrıca hidroelektrik santralı yapımı da planlanmaktadır. Böylece elektrik üretimi yapılması mümkün olacaktır.



SARlMSAKLI ÇAYI :

Bünyan'ın güneyindeki Tandağından çıkan Sarımsaklı çayı, sarımsaklı ovasının sulanmasında kullanılmak üzere kullanılmaktadır Kendi adıyla kurulan barajla, Kayseri'nin önemli bir bölümünde bu ırmak sayesinde sulu ekim yapılabilmektedir.

SARlZ ÇAYI :

Sarız'ın tahtalı dağından çıkan ırmak, ilçe merkezi içerisiden geçerek sulu tarıma imkan verir ve ortak alanıda Göksu ırmağına karışır.



Kayseri'de bundan başka ufak çaylar varsa da, bunlar daha küçük alanlarda sulama hizmetleri için kullanılır ve büyük ırmaklara karışarak kaybolur. Bunların bazıları ilkbahar aylarında eriyen akarsulardan oluşur, yaz aylarında ise suları çekilir, bazılarında ise tamamen kaybolur.

Kayseri Goller ve barajlar

GÖLLER VE BARAJLAR



Kayseri'de göller iki ayrı bölümde ele alınabilir. Birisi sazlık ve bataklık durumundakiler. Sultan Sazlığı ve Engir gölü gibi. Diğeri de Tabii ve baraj gölleri, Tuzgölü, Yedigöller, Sarımsaklı ve Akköy Baraj gölleri gibi.


TUZ GÖLÜ : Sarıoğlan İlçesinin güneybatısında yer alan göl l9 Km. karedir. Tuz üretimi için elverişli bir göldür. Burada, en derin nokta 15 metreyi bulur. Yaz aylarında suyun buharlaşmasıyla göl yatağı küçülür ve kuruyan kenarlardan tuz elde edilir. Gölün denizden yüksekliği 1.106 metredir.

YAY GÖLÜ : Develi'de bulunan göl, 20 km. karelik bir alanı kaplar. Bu gölün suyu da tuzludur ve yaz aylarında çekilen gölden tuz elde edilir.



SARIGÖL : Erciyes Dağının eteklerinde ve Şeyhşaban köyü yakınlarındadır. Denizden 2.335 metre yükseklikteki gölün kapladığı alan 0.13 km.karedir. Tatlı suyu vardır.

ENGİR GÖLÜ : Kayseri'nin 13 kilomctre kuzeydoğusunda yer alan göl 0.4 km. karelik bir alanı kaplar. Engil Gölünün yüzölçümü ise 40 hektar­dır. Büyük bir bölüm sazlıkla kaplıdır. Gesi tarafından çıkan çaylar buraya dökülür.



SULTAN SAZLIĞI : Develi ovasının güney kesiminde yer alır. Oldukça büyük bir alanı kaplayan Sazlık, özellikle burasının kuş parkı olmasına elverişlidir. Bugün, Türkiye'deki birçok değişik kuş, yalnızca bu sazlıkta üreyip yaşamaktadır. Bunun İçin de Orman Bakanlığı'nca koruma altına alınmıştır. Sazlıkta berdi üretilip çeşitli alanlarda, özellikle yastık ve hasır üretiminde kullanılmaktadır. Sazlığın içerisinde Eğrigöl ile Sarf gölü adında iki de tabii göl bulunmaktadır.Sultan sazlığının detaylı bilgisi için Sultan Sazlığını tıkılayın.

AKKÖY BARAJ GÖLÜ : Yeşilhisar'da bulunan bu baraj gölünün su alan 0.92 km. karedir. Bu gölden çevredeki halk faydalanmaktadır. Suyu tatlıdır.

AMBAR SAZLIĞI : Ambar köyünün batı kesiminde yer alan sazlık, özellikle yaz aylarında, Erciyes dağından eriyen kar sularının düzlükte toprak yüzeyine çıkmasıyla oluşur. Karasazlık diye de tabir edilen bu alan, son yıllarda açılan drenaj kanallarıyla kurutularak tarıma elverişli hale getirilmektedir. Çok geniş alanı kaplayan sazlığın suları Boğazköprü'de Sarımsaklı çayına karışarak Kızılırmağa aktarılmıştır.



Yamula barajı BARAJLAR

İlimizde bulunan barajlar ise, Sarımsaklı, Ağcaşar, Kovalı ve Akköy barajları­dır. İl merkezinin 30 km. kuzeydoğusundaki Sarımsaklı suyu üzerinde inşa edilen Sarımsaklı Barajı'nın toprak dolgu yüksekliği 38 metre, tepe uzunluğu 578 metre, tepe yüksekliği (denizden yüksekliği) 1208 metre gölün dolgu hacmi 1.5 milyon metreküp ve dolusavak kapasitesi 500 m3/sn.dir.





YAMULA BARAJI (Yemliha barajı) : Kayseri Şehir Merkezinin 30 km kuzeybatısında Kızılırmak nehri üzerine kurulmuş enerji ve sulama amaçlı Türkiye� nin önemli projelerinden birisidir. ve 100 MW gücündedir.Yıllık üretim kapasitesi 423 milyon kWh dir.Yap-işlet-devret modelinde inşa edilmiş ve Bahçecik barajıişletme süresi 20 yıldır.
Yamula Barajı, günden güne Kayserililerin mesire ve piknik alanlarından biri olmaya başlamıştır. Kayserililerin deniz özlemi bir nebze olsun baraj sayesinde karşılanırken baraj turları yapan tekneler de oldukça rağbet görüyor. Türkiye çapında bir turnuva veya kürek çekme şampiyonası gibi su sporlarıyla ilgili geniş çapta bir turnuva bu barajda düzenlenebilir.ayrıca belediye bu barajın çevresine çok sayıda ağaç dikerek burayı adeta küçük bir orman ve mesire alanı yapmalı.zaten yapılacak diye biliyorum.çok farklı şekillerde yararlanılabilir
Daha fazla fotoğraf için tıklayınız

BAHÇECİK BARAJI PINARBAŞI :



Yamula barajında yelken yarışması SARlMSAKLI BARAJ GÖLÜ Kayseri-Sivas Karayolu üzerinde şehre 30 km. mesafededir. Baraj gölünün alanı 3 km. kareyi bulmaktadır. Burası özellikle yaz aylarında mesire yeri olarak kullanılmaktadır.



AĞCA-ŞAR BARAJI Kayserilye 100 km. uzaklıkta Yahyalı ilçesinin 9 km. kuzeyinde yer alan Ağca­şar Barajı'nın çevresindeki ağaçlandırma çalışmaları yeni tamamlanmış olup, rek­reasyon alanları henüz tesis edilmemiştir. Sulama amacıyla yapılan toprak dolgu barajın temelden yüksekliği 27 m. dol­gu hacmi 2.4 milyon m3, su depoloma hacmi 66 milyon m3, normal göl hacmi 61 . 70 hm3, aktif göl hacmi 58.1 hm3'tür. Kayserilye 70 km. uzaklıkta Yeşilhisar'ın 4 km. batısında Develi civarına inen.



AKKÖY BARAJI Derelerden birinin üzerinde kurulu olan Akköy Barajı 42 metre yükseklikte bir beton taş barajının gerisinde derince ve boyu 1 km. olan bir gölete yer verecek şe­kilde yapılmıştır. Baraj çevresi kısmen ağaçlandırılmış olup rekreasyon alanı yoktur.



KOVALI BARAJIMIZ ise Kayseriye 100 km. uzaklıkta olup, Yahyalı ilçesinin 21. km. batısında yer alır.



Hisarcık Kasabası'nın güneyindeki Erciyes Kayakevi yakınında Tekir mevkiinde yer alan Tekir Göleti vardır. Çevrenin ağaçlandırılmasına henüz başlanmamıştır. Ayrıca incesu ilçesi­nin 3 km. batısında incesu Sel Kapanı, Erciyes Kasabasının 1 km. güneyinde Zincidere Göleti Panırbaşı ilçesi, Karakuyu Köyü yakınında Karakuyu Göleti, Gesi Kasabasının 2 km. güneyinde Efkere Göleti yer almaktadır.